X
تبلیغات
رایتل

مقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ

شنبه 13 آذر 1395

مقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ


چکیده

تدوین کنندگان قانون مدنی ایران جلد اول قانون مزبور را از دو منبع اساسی، یکی حقوق امامیه و دیگری قانون مدنی فرانسه اقتباس کردند و انصافاً در کار خود توفیق چشمگیری داشتند. تأثیر این دو منبع در قانون مدنی ما باعث شده تا مفسرین و اساتید حقوق در تفسیر بعضی مواد قانون مدنی دچار مشکل شوند و در نتیجه برای تفسیر بعضی از مواد از مراجعه مستقیم و دقیق به منابع حقوق اسلامی و حقوق فرانسه گریزی نباشد. از جمله شاخص‎ترین موادی که تجلی دو دیدگاه حقوق اسلامی و حقوق فرانسه در آنها مشهود است مواد 199 و مخصوصاً 200 قانون مدنی در باب اشتباه است که بحثهای پیرامون آنها بعد از هفتاد و پنج سال که از تصویب قانون مدنی می‎گذرد هنوز پایان نیافته است. اساتید حقوق در این باب تحقیقات گرانبهائی کرده و در کتابها و مقالات متعدد حقوقی در این باره اظهارنظرهای عالمانه‎ای کرده‎اند. آنچه در این مقاله می‎آید نیز کوشش نوینی در تفسیر ماده 200 قانون مدنی با توجه به تحقیقات اساتید بزرگوار و با عنایت به منابع فقهی و اروپائی ذیربط است.

مقدمه

ماده 199 قانون مدنی می‎گوید:

«رضای حاصل در نتیجه اشتباه یا اکراه، موجب نفوذ معامله نیست.»

ماده 200 قانون مدنی مقرر میدارد:

«اشتباه وقتی موجب عدم نفوذ معامله است، که مربوط به خود موضوع معامله باشد.»

ماده 201 قانون مزبور نیز چنین است:

«اشتباه در شخص طرف به صحت معامله خللی وارد نمی‎آورد، مگر، در مواردی که شخصیت طرف علت عمده عقد بوده باشد.»

این مواد که در مبحث اول از شرایط اساسی صحت معامله با عنوان: «قصد طرفین و رضای آنها» آمده‎اند، مواد اصلی در زمینه «اشتباه» در قانون مدنی ایرانند؛ ولی مواد منحصر نیستند و در جاهای دیگر از جمله در مبحث «خیارات» نیز احکامی درباره برخی اشتباهات آمده است. مواد 200 و 201 قانون مدنی از بحث‎انگیزترین مواد این قانون محسوب می‎شوند؛ به طوری که در شرح و تفسیر این مواد نظریات مختلفی از سوی حقوقدانان عرضه شده است.

همچنین در تفسیر کلمات و تعبیراتی که در این مواد آمده، از جمله در «خود موضوع معامله»، «خلل» و «عدم نفوذ»، نظریات متفاوتی از سوی استادان حقوق ایران ابراز شده است. حتی بعضی اساتید صاحب نام در جایی از تألیفات خود، اشتباه موضوع ماده 200 ق.م. را موجب عدم نفوذ، و در جایی دیگر آن را موجب بطلان معامله دانسته‎اند؛ چنانکه مرحوم دکتر سید حسن امامی در جائی اشتباه را چنانچه در ماده مورد معامله باشد، موجب بطلان می‎داند (امامی 1371، ج1، ص 199)، ولی در جای دیگر از همان کتاب این اشتباه را موجب عدم نفوذ می‎شمارد (امامی، 1371، ج4، صص 42 و 50) آنچه در ذیل می‎آید، عرضه دیدگاهی دیگر در تفسیر این مواد است.

همان طور که مشخص است، این دو ماده به اشتباه در مورد معامله و اشتباه در شخص طرف قرارداد پرداخته‎اند. در حالی که اشتباه، مصادیق دیگری نیز از جمله اشتباه در «علت قرارداد» و اشتباه در انگیزه‎ها و دواعی نیز دارد. در این یادداشتها فقط ماده 200 قانون مدنی، یعنی «اشتباه در مورد معامله»؛ بررسی می‎شود، و بحث درباره دیگر اشتباهات به فرصتی دیگر موکول می‎گردد.

ماده 200 قانون مدنی، به طور مشخص درباره اشتباه در مورد معامله است. متن این ماده مجدداً ذکر می‎شود.

«اشتباه وقتی موجب عدم نفوذ معامله است، که مربوط به خود موضوع معامله باشد.»

ماده مزبور از بند اول ماده 1110 قانون مدنی فرانسه اقتباس، بلکه ترجمه شده است. این ماده مقرر می‎دارد:

“L` erreur n’est une cause de nullite` de la converntion que lirsqu’elle tombe sur la substance meme de la chose ui en est 1`objet.”

ترجمه متن فوق‎الذکر، همان ماده 200 قانون مدنی است. در مواد 200 قانون مدنی ایران و 1110 قانون مدنی فرانسه، دو موضوع بحث‎انگیز وجود دارد؛ یکی «خود موضوع معامله»، و دیگری حکم ماده مزبور که آیا بطلان است یا عدم نفوذ. درباره ماده 1110 قانون مدنی فرانسه، بحثهای زیادی درگرفته و دانشمندان حقوق و رویه قضایی فرانسه، نقطه نظرهای دقیق و جالب توجهی ارائه کرده‎اند. و از آنجا که ماده 200 قانون مدنی ایران از ماده 1110 قانون مدنی فرانسه اقتباس شده است، تفسیر دقیق ماده 200 قانون مدنی ایران جز با اطلاع از این نقطه‎ نظرها میسر نیست. بنابراین، ابتدا نظر حقوقدانان و رویه قضایی فرانسه را در تفسیر این ماده بررسی می‎کنیم، و سپس نظر حقوقدانان ایرانی و در نهایت نظر مورد انتخاب را می‎آوریم.

الف ـ حقوق فرانسه

در حقوق فرانسه در بیان کلمه «Substance» که موضوع معامله باشد، نظریات گوناگونی گفته شده است که به مهمترین آنها اشاره می‎شود.

1. نظریه نوعی «Theorie objective»

نوع فایل: word

سایز: 25.5 KB

تعداد صفحه:17



خرید فایل



لینک منبع :مقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ

مقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ - دانلود مقاله و پروژه - فایل ناب maghale.filenab.com/product-64617-takgikg.aspx‎Cachedمقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ مقایسه بطلان نسبی عدم نفوذ حق فسخ قانون مدنی عقد خیارات تحقیق جزوه مقاله پایان نامه پروژه دانلود تحقیق دانلود جزوه دانلود ... دیدگاهی دیگر در تفسیر ماده 200 قانون مدنی(4) - راسخون https://rasekhoon.net/article/print-83147.aspx‎Cached Similarمقایسه دیدگاه فقه امامیه و قانون مدنی در باب اشتباه .... تأثیر اعمال حق خیار از زمان فسخ است، نه از روز انعقاد عقد. د: مقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ. مقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ 20proje20.rozblog.com/.../مقایسه-بطلان-نسبی-با-عدم-نفوذ-و-حق-فسخ.html‎Cached17 سپتامبر 2016 ... مقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ دسته: فقه و حقوق اسلامی بازدید: 1 بارفرمت فایل: doc حجم فایل: 13 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 17 ... [PDF] ﻣﻌﺎﻣﻼت ﻗﺎﺑﻞ اﺑﻄﺎل در ﺣﻘﻮق اﻳﺮان clr.modares.ac.ir/article_2751_dd051623f0bc9b076d5e0d5305fa3d7a.pdf‎Cachedﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺒﻴﻊ را ﺑﺮای ﻣﺪﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﻊ ﺣﻖ ﺧﻴﺎر ﻧﺪارد اﺟﺎره دﻫﺪ و اﮔﺮ اﺟﺎره ﻣﻨـﺎﻓﻲ ﺑـﺎ. ﺧﻴﺎر ﺑﺎﻳﻊ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ... ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ. ﺑﻪ . ﺳﻪ ﺣﻜﻢ وﺿﻌﻲ ﺻﺤﺖ، ﺑﻄﻼن و ﻋـﺪم ﻧﻔـﻮذ، ﺗﺒـﺪﻳﻞ وﺿـﻌﻴﺖ ﺣﻘـﻮﻗﻲ. ﻗﺮاردادﻫﺎ در ﺷﺶ ﻓﺮض ﻣﺘﺼﻮر اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻓﺮوض ﻣﻤﺘﻨﻊ اﺳﺖ .... ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ اﺑﻄـﺎل، ﺿـﻤﺎﻧﺖ اﺟـﺮای ﺑﻄـﻼن ﻧـﺴﺒﻲ ... -5. ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺑﻄﺎل و ﻗﺎﺑﻞ ﻓﺴﺦ. ﻋﻘﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﻓﺴﺦ. ﺑﻪ. ﻫﺮ ﻋﻘﺪی اﻃﻼق ﻣﻲ. ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ اراده ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﻃـﺮﻓﻴﻦ ﻳـﺎ ﻫـﺮ دو ﻃـﺮف ﻳـﺎ. کانون وکلای دادگستری اصفهان - ﻣﻌﺎﻣﻼت ﻗﺎﺑﻞ اﺑﻄﺎل در ﺣﻘﻮق اﻳﺮان isfahanbar.org/vdcd2j0s6yt0n.a2y.html‎Cached Similar26 نوامبر 2013 ... ﺑﻪ اﺣﻜﺎم وﺿﻌﻲ ﻗﺮارداد ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از : ﺻﺤﺖ، ﺑﻄﻼن و ﻋﺪم ﻧﻔﻮذ، وﺿﻌﻴﺖ ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻗﺮارداد ﻣـﻲ ﮔﻮﻳﻨـﺪ . ﺑﺮﺧﻲ از ... ﮔﻮﻳﻨﺪ ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﺑﻄﺎل ﺑﺎ ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻓﺴﺦ ﻳﺎ ﻗﺎﺑﻞ رد ﻣﺘﻔﺎوﺗﻨﺪ . ... ﻣﻘﺎم ﻗﻀﺎﻳﻲ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﺎن ﻟﻢ ﻳـﻜﻦ ﺑﻮدن ﻳﻚ ﻋﻘﺪ ﺑﺪﻫﺪ و ﻳﺎ ذﻳﻨﻔـﻊ دﺳﺘ ﺑﻪ ﺎوﻳـﺰ ﻗﺎﻧـﻮن، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﻖ ... ﺑﻄﻼن ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را ﻧﺴﺒﻲ ﻣـﻲ داﻧﻨـﺪ و ﻣﻌﺘﻘﺪﻧـﺪ « : ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ اﺑﻄـﺎل، ﺿـﻤﺎﻧﺖ اﺟـﺮای ﺑﻄـﻼن ﻧـﺴﺒﻲ ... -۴ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺑﻄﺎل و ﻏﻴﺮ ﻧﺎﻓﺬ فرق بطلان ، انحلال و فسخ عقد - عظیم قدیری www.e-ghanoon.com/?p=685‎Cached Similar«اشکال سوم ناشی از خود بطلان و عدم نفوذ نیست بلکه ناشی از امر دیگری است که ... بطلان مطلق ضمانت اجراء نقض قانون است و هر شخص ذینفعی حق اعادی چنین بطلانی را دارد. .... بنابراین نباید فسخ عقد را با انحلال عقد که در اثر عدم اجرای عمدی عقد یا بازی ... نسخه چاپی - معاونت حقوقی و امور مجلس www.hvm.ir/print.asp?id=3880‎Cached11 مه 2008 ... این مواد که در مبحث اول از شرایط اساسی صحت معامله با عنوان: «قصد طرفین و رضای آنها » آمده اند، .... درباره بطلان مطلق، بطلان نسبی، عدم نفوذ و فسخ، در مباحث آینده توضیحاتی داده خواهد شد. ..... د: مقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ دیدگاهی دیگر در تفسیر ماده 200 قانون مدنی - Law Journal lawjournal.mihanblog.com/post/386‎Cached25 آگوست 2012 ... این مواد که در مبحث اول از شرایط اساسی صحت معامله با عنوان: «قصد .... درباره بطلان مطلق، بطلان نسبی، عدم نفوذ و فسخ، در مباحث آینده ..... د: مقایسه بطلان نسبی با عدم نفوذ و حق فسخ بطلان نسبی از یک جهت با عدم نفوذ شباهت دارد. وضعیت حقوقی قراردادهای قابل ابطال - چه بگویم ؟ (حقوقی، ادبی و اجتماعی) hassani.ir/post/484‎Cached Similar3 دسامبر 2013 ... قدر متیقن آن‌که سه وضعیت حقوقی (صحت، بطلان و عدم نفوذ) که بر قراردادها ... وضعیت حقوقی «قابل ابطال» در حقوق موضوعه و فقه اسلامی و مقایسه با نهادهای .... لم یکن بودن یک عقد بدهد و یا ذی‌نفع به دستاویز قانون، مانند حق فسخ، عقد موجودی ... ابطال، ضمانت اجرای بطلان نسبی قرارداد است؛ بدین معنا که، هرگاه مبنای بطلان ... مختصری راجع به آثارصحیح، باطل و غیر نافذ بودن عقد در حقوق مدنی ... www.daneshju.ir/مختصری-راجع-به-آثارصحیح،-باطل-و-غیر-ناف.html‎Cached Similar29 ژانویه 2011 ... 1- مواردی که موجب بطلان عقد می شود با توجه به ماده 190 قانون مدنی چه می باشد ؟ ... مقایسه بین بطلان نسبی و بطلان مطلق داشته باشیم و اینکه آیا بطلان نسبی در حقوق ... اثر رضا و سببیت آن برای نفوذ عقد و عدم نفوذ عقد مکره و موارد تحقیق اکراه در مواد ..... اما در این مورد هم برای طرف عقد حق فسخ ناشی از ماده 441 پیش خواهد آمد ...
برچسب‌ها: مقایسه، بطلان، نسبی، نفوذ، فسخ